ANAYASA MAHKEMESİ, 696 KHK İŞÇİLERİNİN YER DEĞİŞİKLİĞİ YASAĞINI İPTAL ETTİ

Karar, Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren dokuz ay sonra yürürlüğe girecek

Anayasa Mahkemesi, hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalışırken 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye göre sürekli işçi kadrosuna geçirilen işçilerin “çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde” istihdam edilmelerine yönelik zorunluluk kuralını Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Mahkeme, söz konusu düzenlemenin işçilerin yer değişikliği taleplerini mutlak biçimde engellediğine ve devletin çalışanları koruma yükümlülükleriyle bağdaşmadığına hükmetti.

Dava Nasıl Açıldı?

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, görülmekte olduğu bir davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına vararak Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. Davada, sürekli işçi kadrosunda çalışan bir işçinin yer değişikliği talebinin işverence reddedilmesi üzerine açılan iptal davası söz konusuydu.

Mahkeme Ne Dedi?

26 Kasım 2025 tarihinde oyçokluğuyla sonuçlanan kararında Mahkeme, itiraz konusu düzenlemenin işçilerin makul gerekçelere dayanan yer değişikliği taleplerini hiçbir koşulda karşılanamamasına yol açtığını tespit etti. Mahkeme’ye göre bu durum, işverenin yönetim yetkisini dürüstlük kuralına uygun biçimde kullanıp kullanmadığının yargı mercilerince denetlenmesini de fiilen imkânsız kılmaktadır.

Kararda, Anayasa’nın 49. maddesinin çalışma hakkını güvence altına aldığı ve devlete bu hakkı koruyucu tedbirler alma yükümlülüğü yüklediği hatırlatılarak, söz konusu mutlak yer değişikliği yasağının bu yükümlülükle çeliştiği vurgulandı.

Hukuksal Boşluk ve Yürürlük Tarihi

Mahkeme, iptal hükmünün derhal yürürlüğe girmesi halinde kamu hizmetlerinde telafisi güç aksaklıklar doğabileceğini göz önünde bulundurarak kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine hükmetti. Bu süre, yasama organına gerekli yasal düzenlemeleri yapması için tanınmış bir süre olarak değerlendiriliyor.

Karşıoy

Üye Ömer Çınar, çoğunluk görüşüne katılmayarak karşıoy yazdı. Çınar, söz konusu sınırlamanın işin doğasından kaynaklandığını, sürekli işçi kadrosuna geçişin zaten aynı teşkilat ve birimde çalışmak koşuluna dayandığını, dolayısıyla kuralın Anayasa’nın eşitlik ve çalışma hakkı maddelerine aykırılık oluşturmadığını savundu.

Ne Anlama Geliyor?

Karar, kamu kurumlarında KHK kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirilen on binlerce çalışanı doğrudan ilgilendiriyor. İptal kararının yürürlüğe girmesiyle birlikte işçilerin yer değişikliği taleplerinin artık mutlak bir yasakla değil, iş ve kadro durumu çerçevesinde değerlendirileceği; bu değerlendirmelerin de yargı denetimine açık olacağı anlaşılıyor. Yasama organının dokuz aylık süre içinde yeni bir yasal düzenleme yapması bekleniyor.