ASHB Vardiya ve Fazla Mesai Anketi Sonuçları Kapsamlı Analizi

Aile Bakanlığında Bakım Personelinin Fazla Mesai Sorunu Tis’e Rağmen Çözülmedi

ASHB Vardiya ve Fazla Mesai Anketi Sonuçları Kapsamlı Analizi

Bu anket ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (ASHB) bünyesinde çalışan personelin vardiya sistemleri ve fazla mesai ödemelerine ilişkin çarpıcı sorunları ortaya koymaktadır.

1. GENEL DEĞERLENDİRME VE 81 İLDE UYGULAMA DURUMU

Ankete katılan illerin çeşitliliği, fazla mesai ve vardiya sorunlarının belirli bölgelerle sınırlı kalmayıp, ülke genelinde yaygın bir uygulama sorunu olduğunu göstermektedir. Geriye dönük ödemelerdeki ve mevcut fazla mesai uygulamalarındaki olumsuzluklar, ASHB’ye bağlı birçok birimde mevzuatın homojen bir şekilde uygulanmadığının ve hak kayıplarının ciddi boyutlarda olduğunun en önemli kanıtıdır.

2. VARDİYA SİSTEMİ YOĞUNLUĞU VE DAĞILIMI

Anket sonuçları, çalışanların büyük bir çoğunluğunun yorucu ve yıpratıcı nöbet/vardiya esasına göre çalıştığını net bir şekilde göstermektedir:

• Temel Çıkarım: Katılımcıların %90’ından fazlası (24/48 ve 12/36 sistemleri), esnek olmayan ve yoğun mesai gerektiren vardiya sistemlerinde görev yapmaktadır.
• Analiz: En yaygın sistem 24/48‘dir (%56.5). Bu sistem, 24 saat kesintisiz çalışmayı ve ardından 48 saat dinlenmeyi gerektirmekte olup, personelin dinlenme süresi ve sosyal yaşam dengesi üzerinde ciddi bir baskı oluşturmaktadır.

3. FAZLA MESAİ HAKLARININ GERİYE DÖNÜK VE GÜNCEL DURUMU

Anketin en kritik bölümlerinden biri, 24 saat nöbet tutan çalışanların 3 saatlik fazla mesai ücretlerinin geriye dönük ve güncel ödeme durumudur. Özellikle geriye dönük ödeme alanların dahi mevcut durumda ödeme alamaması, uygulamanın keyfiliğini ve hak gaspını göstermektedir.

Fazla Mesai Geriye Dönük ve Şu Anki Durum Karşılaştırması (Yüzde Dağılımı):

Analiz ve Tenkit:

• Geriye Dönük Fazla Mesai Alanların Yüzdesi: %39,1:
• 24 saat çalışanların %39,1’i  sözleşme imzalandıktan sonra geriye dönük fazla mesai ücretlerini aldığını belirtmiştir.
• Hak Kazanımı Garanti Değil: Geriye dönük fazla mesai almayı başaran çalışanların dahi (Evet, geriye dönük aldım diyenlerin) %73.9’u şu anki nöbet fazla mesailerinin hiç yapılmadığını/ödenmediğini ifade etmiştir. Bu durum, kazanılmış bir hakkın dahi sürdürülebilir bir ödeme güvencesi olmadığını ve hak gasplarının devam ettiğini açıkça ortaya koymaktadır.

24 saat nöbet sisteminde çalışan kişilerden :

• Şu An Fazla Mesai Alanların Yüzdesi: %32,6
• Yani, 24 saat çalışanların %32,6’sına  hali hazırda 24 saat nöbete karşılık gelen 3 saatlik fazla mesai ödemesi yapılmaya devam etmektedir.
• Sonuç: Ödenen fazla mesai, çok büyük bir oranda ya hiç ödenmemiş ya da ödeniyordu ancak şuan kesilmiş durumdadır. Bu, merkezi bir karara rağmen yerelde ve zaman içinde uygulamanın tersine döndüğünü ve çalışanların mağduriyetinin sürdüğünü göstermektedir.

GENEL ANKET TAHLİLİ VE SONUÇ

Anket sonuçları, ASHB personelinin büyük bir bölümünün ağır vardiya koşullarında çalıştığını ve bu çalışmanın karşılığı olan fazla mesai ücretlerinde yaygın ve sistematik hak kayıpları yaşadığını ortaya koymaktadır.

Temel Çıkarımlar:

1. Vardiya Yoğunluğu: Katılımcıların %90’ından fazlasının 24/48 ve 12/36 gibi yoğun vardiya sistemlerinde çalıştığı görülmektedir. Bunlardan bir çoğu ise 24 / 24 veya 12 Çalış 12 İstirahat şeklinde çalışmaları durumunda da fazla mesai ödemesi alamadığını belirtmiştir.
2. Ödeme Güvencesizliği: Geriye dönük fazla mesai kazanımı dahi, mevcut ödemelerin devam edeceği anlamına gelmemiştir. Geriye dönük alanların %73.9’una şu an ödeme yapılmaması, uygulamanın güvencesizliğini ve keyfiliğini göstermektedir.