Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Koruma ve Güvenlik Yönergesine göre Personelin Görev ve Sorumlulukları

Admin

Yayınlama: 19.04.2026

Düzenleme: 19.04.2026 16:14

A⁺

A^-

Kamu Hukuku Bilgi Serisi — Sosyal Hizmetler Mevzuatı

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı

ASHB Koruma ve Güvenlik
Personelinin Hukuki Statüsü,
Görev, Yetki ve Sorumlulukları

Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı bünyesinde görev yapan koruma ve güvenlik personeline ilişkin yönerge, mevzuat ve uygulamaların kapsamlı değerlendirmesi

Dayanak633 Sayılı KHK | 5188 Sayılı Kanun

Yönerge Tarihi29.05.2018

BirimDHDB Koruma ve Güvenlik Şube Müd.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (ASHB), merkez teşkilatı ile bağlı hizmet binalarında fiziksel güvenliğin sağlanması amacıyla Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Şube Müdürlüğü bünyesinde özel bir personel yapısı oluşturmuştur. Bu personel; 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, 633 sayılı Bakanlık Teşkilat KHK’sı ve çeşitli iç yönergeler çerçevesinde faaliyet göstermektedir.

Bu yazıda; söz konusu personelin hukuki dayanakları, örgütsel konumu, görev ve yetki sınırları, kıyafet ve nöbet yükümlülükleri ile çalışma koşulları belgesel kaynaklar ışığında maddeler hâlinde ele alınmaktadır.

Birinci Bölüm

Hukuki Dayanak ve Mevzuat Çerçevesi

ASHB koruma ve güvenlik hizmetleri, birden fazla yasal ve idari düzenlemenin kesişim noktasında konumlanmaktadır. Yürürlükteki Koruma ve Güvenlik Yönergesi (29.05.2018), aşağıdaki temel mevzuata dayanılarak hazırlanmıştır:

⚖ Temel Yasal Dayanaklar

633 KHKAile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında KHK (03.06.2011) — Madde 18, güvenlik hizmetlerine ilişkin temel yetki kaynağıdır.

5188Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun (10.06.2004) — Güvenlik görevlilerinin yetki sınırlarını, silah taşıma koşullarını ve yasal sorumluluklarını belirler.

5271Ceza Muhakemesi Kanunu — Yakalama emri kapsamında görevlilerin müdahale yetkisinin hukuki temelini oluşturur.

4721Türk Medeni Kanunu (Md. 981) — Zor kullanma hakkının sınırlarını düzenler; kayıp-buluntu eşyalara ilişkin Md. 771 hükümleri de uygulanır.

6098Türk Borçlar Kanunu (Md. 64) — Hukuka uygunluk sebebiyle sorumluluk sınırlamalarına dair hükümler.

5237Türk Ceza Kanunu (Md. 25) — Meşru müdafaa ve zorunluluk hâli kapsamında güvenlik görevlisinin eylemlerinin hukuka uygunluğu.

6698Kişisel Verilerin Korunması Kanunu — Kamera kayıtları ve ziyaretçi verileri bakımından güvenlik biriminin yükümlülüklerini belirler.

İç YönergeDHDB Teşkilat Yönergesi (08.02.2017) — Şube müdürlüklerinin teşkilatını ve Koruma/Güvenlik Şube Müdürlüğü’nün görevlerini tanımlar.

◆

İkinci Bölüm

Örgütsel Konum ve Hiyerarşi

Madde 1Birim Adı ve Bağlı Olduğu Yapı

Koruma ve güvenlik hizmetleri; Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı (DHDB) bünyesinde “Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Şube Müdürlüğü” adıyla faaliyet gösteren birim tarafından yürütülmektedir. Şube Müdürlüğü, Daire Başkanı ve Daire Başkanı Yardımcılarına karşı sorumludur.

Komuta Zinciri

DAİRE BAŞKANI

Daire Başkanı Yardımcısı

Koruma ve Güvenlik Şube Müdürü

Koruma Güvenlik Amiri Güvenlik Şefi Grup Sorumlusu

Güvenlik Görevlisi Bekçi

Madde 2Koruma Güvenlik Amiri’nin Rolü

Yönergede belirtildiği üzere, Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından koruma ve güvenlik görevlilerinden biri Koruma ve Güvenlik Amiri olarak görevlendirilir. Amirin başlıca görevleri şunlardır:

aKoruma güvenlik personelini sevk ve idare etmek

bKoruma güvenlikle ilgili demirbaşları temin etmek ve muhafaza etmek

cKoruma güvenlik nöbet çizelgelerini hazırlamak, tebliğ etmek ve takip etmek

dKoruma güvenlik personelinin kontrol ve denetimini yapmak, rapor hazırlamak

eVardiya formlarını kontrol etmek ve tespit edilen aksaklıkları üst makamlarına bildirmek

fNöbet yerinde talimatlara uygun hareket edilmesini takip ve kontrol etmek

Güvenlik Şefinin Görevleri

Şube Müdürünün kendisine verdiği işleri yürütür; güvenlik görevlilerinin nöbet çizelgelerini hazırlar, tebliğ eder ve takibini yapar. Görevlilerin çalışmalarını denetler, mesai ve izin işlemlerini takip eder. Nöbet noktalarındaki ekipmanların sağlam ve düzenli çalışmasını temin eder. Yerleşkedeki trafik ve otoparkın düzenli işleyişini kontrol eder.

Grup Sorumlusunun Görevleri

Şube Müdürü ve Güvenlik Şefinin talimatları doğrultusunda güvenlik görevlilerinin nöbet hizmetlerinde düzenli ve programlı çalışmalarını sağlar. Gruptaki her olayı tutanağa bağlayarak müdürlüğe iletir. Göreve gelmeyen personelin yerine üst amiri bilgilendirerek grup içinden görevlendirme yapar.

◆

Üçüncü Bölüm

Güvenlik Görevlisinin Görev ve Yetkileri

Madde 3Şube Müdürlüğünün Temel Görevleri (2018 Yönergesi Madde 5)

Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Şube Müdürlüğünün başlıca görevleri şunlardır:

aBakanlık tarafından kullanılan hizmet binalarında personelin can ve mal güvenliğini sağlamak; her türlü sabotaj, yangın, hırsızlık, yağma, tecavüz ve zorla alıkoyma tehlikelerine karşı koruma ve güvenlik tedbirlerini almak

bBakanlık hizmet binalarında çalışma ortamını güvenli hâle getirmek; giriş ve çıkışları emniyet altına almak, XR cihazları, duyarlı kapı ve dedektörle kontrollü hâle getirip kamera sistemi ve dijital ortamlarda kayıt altına almak

cSivil Savunma Birimine görevlerinin yerine getirilmesinde yardımcı olmak

dYangın, deprem ve afet durumlarında yardım istenmesi hâlinde görev alanındaki işlere müdahale etmek

eEmniyet ve güvenlik açısından şüpheli görülen hususlarda gerekli tedbirleri almak ve genel kolluk kuvvetlerine bildirmek

fGüvenlik kameralarını ve kayıt sistemini kurmak, izlemek; sürekli çalışır hâlde tutmak ve kayıtları 6698 sayılı KVKK’ya uygun biçimde muhafaza etmek

gKoruma ve güvenlik personelinin nöbet çizelgelerini hazırlamak, tebliğ ve takibini yapmak; nöbet yerlerinde talimatlara uygun hareket edilmesini sağlamak

ğOtoparkın giriş ve çıkışlarını kontrol etmek ve araçların düzenli park etmelerini sağlamak

hBakanlık hizmet binasına 5188 sayılı Kanun’a göre 24 saat esasiyle hizmet vermek

ıBakanlık personelinin, geçici personelin, stajyer personelin, ziyaretçilerin ve esnafın mesai saatleri içinde ve dışında giriş, çıkış, kayıt ve işlemlerini yaptırmak

iPDKS sistemini sürekli güncelleyerek faal durumda tutmak, ziyaretçi kartlarının temini ve kullanılmasını temin etmek

jTerk edilmiş veya bulunmuş eşyayı emanete almak

Madde 4Güvenlik Görevlisinin Bireysel Görev ve Sorumlulukları (2018 Yönergesi Madde 10)

aKıyafet ve teçhizatını yönetmelik esaslarına göre kuşanmak; üniforma, silah ve teçhizatsız göreve çıkmamak

bKıyafet ve teçhizatını başkalarının kullanımına izin vermemek

cKılık kıyafet talimatlarına uygun, temiz, ütülü giyinmek; boyalı ayakkabı kullanmak; saçsız olmak, saçı nizami ölçülerde taşımak

dGörev alanında suça teşebbüs edenleri engellemek; genel kolluk kuvvetleri gelinceye kadar şüpheli şahısları yakalamak, gözaltına almak; suç delillerini muhafaza etmek; kayda bağlı yerlere yetkisizlerin girmesini engellemek

eKoruma ve güvenliğini sağladıkları alanlara girmek isteyenleri duyarlı kapıdan geçirmek; dedektörle arama yapmak; eşyaları XR cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirmek

fYangın, deprem gibi doğal afet durumlarında ve yardım istenmesi hâlinde görev alanındaki işlere müdahale etmek

gSuç teşkil eden veya delil olabilecek eşyayı emanete almak; genel kolluk kuvvetlerine derhal bildirmek

ğTerk edilmiş, unutulmuş, bulunmuş para, döviz, kıymetli eşya veya malzemeyi tutanak tanzim ederek emanete almak; üst amirlerine bildirmek

hYazılı veya sözlü bir talimat bulunmadığı sürece görev yerinden cihaz, araç ve malzeme çıkarılmasına müsaade etmemek

ıKontrollerde çanta, poşet vb. malzemeleri kesinlikle elle aramamak; kontrollü gözle veya el dedektörüyle yapmak; ziyaretçilerin hiçbir malzemesine el sürmemek; dedektörden sinyal alındığında sinyal sebebini ilgili şahsa sorarak açığa çıkarmak

iAramalarda şüpheli malzeme görülmesi hâlinde girişi durdurmak; en yakın güvenlik görevlisinden yardım istemek; durumu Şube Müdürüne, güvenlik şefine ve genel kolluk kuvvetlerine haber vermek

jBina ve tesislere giriş-çıkışları devamlı kontrol altında bulundurmak; giriş kartı olmayan personelin girişine izin vermemek; kişiden alınacak belge ile kayıt yapılmak suretiyle girişi sağlamak

kKonuşma disiplinine riayet etmek; sakin ve açık bir dille konuşmak; gereksiz konuşmalar yapmamak

lÇalışma saatlerinde kesinlikle görev yerinden ayrılmamak; iç ve dış güvenliği devamlı kontrol altında bulundurmak

mİşyeri içerisinde veya çevresinde şüpheli araç veya bırakılmış paket görüldüğünde kesinlikle dokunmamak; ilgisiz kişilerin yaklaşmasını önlemek; üst amirlerine ve en yakın genel kolluk kuvvetlerine derhal haber vermek

nZiyaretçilerin kimliklerini almak; ziyaret edilen şahsa bilgi vererek kimliği teyit etmek; ziyaretçi defterine kayıt yapmak; alınan kimlik kartının karşılığında ziyaretçi kartı vermek

oKuruma ait hizmet binalarında izinsiz ve randevusuz tanıtım, ticari pazarlama veya satış amacıyla gelen kişileri durdurmak ve faaliyetlerine engel olmak

öSilahla gelen ziyaretçilerin silahlarını (şarjör ziyaretçide kalmak üzere) almak; silah kayıt defterine kayıt etmek; kilitli bir dolap, çekmece veya kasada muhafaza etmek; ziyaretçiye silah emanet kartı vermek

pPersonele gelen paket ve çiçekleri kontrol etmek; “Kontrol Edilmiştir” etiketini yapıştırdıktan sonra ilgili personele bildirmek ve bir personel tarafından teslim alınmasını sağlamak

⚠

Önemli Yetki Sınırı: Güvenlik görevlileri, 5188 sayılı Kanun’un çizdiği sınırlar içinde hareket etmek zorundadır. Zor kullanma yetkisi; 4721 sayılı TMK Md. 981, 6098 sayılı TBK Md. 64 ve 5237 sayılı TCK Md. 25 hükümleri çerçevesinde kullanılabilir. Bu sınırların dışına çıkılması hukuki ve cezai sorumluluk doğurur.

◆

Dördüncü Bölüm

İş Tanımı ve Personelde Aranan Nitelikler

Madde 5İşin Kısa Tanımı ve Temel Sorumluluklar (ASHB.DHDB.İKS.FRM)

Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı üst yönetimi tarafından belirlenen amaç, ilke ve talimatlara uygun olarak; protokol kuralları çerçevesinde ilgili faaliyetleri yürütmek, temel görev tanımıdır.

aGörevlendirildiği alanın güvenliğini sağlamak

bGörev yerini mazeretsiz olarak terk etmemek; karşılaştığı sorunları ve göreve engel durumları amirine bildirmek

cÇalışanların günlük çalışmalarını sürdürebilmeleri, ziyaretçilerin ve iş sahiplerinin huzur içinde görüşmelerini yapmaları ile çalışanların ve ziyaretçilerin kurallara uymaları sağlamak

dNöbet cetvellerine uygun olarak nöbet yerine gelmek ve Güvenlik Amirinin bilgisi dışında nöbet değişikliği yapmamak; nöbet defteri ve ziyaretçi defteri gibi evrakları ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda tutmak

eBinaların tüm girişlerinde ve çıkışlarında gerekli denetim ve kontrolleri yapmak; konularda tüm raporları ilgili birime aktarmak

fBinada içeriden ve dışarıdan kaynaklanabilecek her türlü hırsızlık, sabotaj ve benzeri eyleme karşı dikkatli ve duyarlı olmak; gerektiğinde dedektörle üst aramaları yapmak; güvenlik amirine bildirmek; genel kolluk kuvvetlerinin gelişine kadar şüphelilerin yakalanması ve suç delillerinin korunması için gerekli tedbirleri almak

gBina çevresinde düzenli devriye hizmeti yaparak maddi ve manevi kayıplara yol açabilecek durumları güvenlik sorumlusuna iletmek

ğHassas ve riskli görevleri bulunduğunu bilerek buna göre hareket etmek

Madde 6Personelde Aranan Nitelikler

1657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda belirtilen genel niteliklere sahip olmak

2Koruma memuru olabilmek için en az lise mezunu olmak

3Protokol kurallarını bilmek

4Görevini gereği gibi yerine getirebilmek için gerekli iş deneyimine sahip olmak

5Alanı ile alakalı sertifikaya sahip olmak (5188 sayılı Kanun uyarınca güvenlik görevlisi sertifikası)

Çalışma Koşulları

Normal çalışma saatleri içinde görev yapma esas olmakla birlikte, Bakanlık binasına 24 saat esasiyle hizmet verilmesi zorunluluğu nedeniyle güvenlik personeli sıklıkla vardiyalı çalışmaktadır. Gerektiğinde normal çalışma saatleri dışında da görev yapılabilmekte; görevin niteliği gereği seyahat de söz konusu olabilmektedir.

Yetki Sınırları

Güvenlik görevlisi; yukarıda belirtilen görev ve sorumlulukları gerçekleştirme yetkisine ve faaliyetlerinin gerektirdiği her türlü araç, gereç ve malzemeyi kullanma yetkisine sahiptir. Ancak bu yetki, 5188 sayılı Kanun’un ve ilgili mevzuatın belirlediği sınırlar içinde kalmalıdır.

◆

Beşinci Bölüm

Otopark Yönetimi ve Kayıp-Buluntu Eşya Uygulaması

Madde 7Açık ve Kapalı Otopark Kullanımına İlişkin Hükümler (Yönerge Madde 11)

aBakanlık personeli; Merkez Hizmet Binalarının açık ve kapalı otoparklarından, görevli personelin yönlendirmesi ve Otopark Yönergesi doğrultusunda yararlanabilir.

bProtokol Girişinden; Makam araçları ile Resmi araçlar ve Makama gelen misafir araçları dışında, araç girişine izin verilmez.

cBakanlık personelinden özel araç sahibi olanların Plaka Tanıma Sistemi ile kapalı otoparktan yararlanmaları sağlanır.

dLPG’li araçlar kapalı otoparka alınmaz.

eEngelli araçları için ayrılan park alanları kesinlikle diğer araçlar tarafından işgal edilemez.

fOtoparkta araçlar kesinlikle uygunsuz park edilemez; uygunsuz park edilen araçların masrafları sahiplerince ödenmek üzere çektirilir.

gKapalı otoparka 24 saatten fazla araç bırakılamaz; kapalı otoparka ziyaretçi aracı alınmaz.

hAçık ve kapalı otopark kullanımından Koruma ve Güvenlik Şube Müdürlüğü sorumludur.

Madde 8Kayıp-Buluntu Para ve Eşyalara İlişkin Hükümler (Yönerge Madde 12)

aKayıp, buluntu, para ve eşya güvenlik görevlilerince Ek-1’de yer alan “Buluntu, Para, Eşya, Tutanak Formlu Zimmet Defteri” tanzim edilerek imza karşılığı teslim alınır.

bBuluntu para, eşya teslim alma formu en az 2 personel tarafından ve buluntu para eşyayı teslim alan kişi tarafından imzalanır.

cKayıp, buluntu, eşya ve para bulunduğu gün Bakanlık internet sitesinde yayımlanır.

dSahibi çıkmayan veya sahibine ulaşılamayan kayıp, buluntu, eşya ve para muhafaza edilir.

eMuhafaza altına alınan kayıp, buluntu, para ve eşya 4721 sayılı TMK Md. 771 hükümlerine göre işlem yapılır.

“Kayıp Buluntu Para Değerli Eşya Formu” (ASHB DHDB Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Birimi) — Form üç nüsha olarak tanzim edilir, her sayfası ıslak mühürlü ve numaralıdır.

◆

Altıncı Bölüm

Görevli Personelin İdari Statüsü: Kadrolu mu, Hizmet Alımı mı?

Madde 9Personelin Hukuki Statüsüne Göre Ayrımı

Yönerge ve DHDB Teşkilat belgesi, güvenlik personelini iki ayrı statüde değerlendirmektedir:

1Kadrolu Personel: Bakanlıkta kadrolu olarak görev yapan Koruma Güvenlik Memurları, Nöbetçi Memurlar ve Bekçiler. Bu personel; 657 sayılı DMK ile ilgili özel mevzuata tabi olup özlük hakları Personel Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda yürütülmektedir.

2Hizmet Alımı Yoluyla Çalışan (Özel Güvenlik Görevlisi): 5188 sayılı Kanun kapsamında, ihale yoluyla temin edilen güvenlik hizmet alımı personeli. Bakanlık binasındaki faaliyetleri aynı yönerge çerçevesinde denetlenmektedir.

⚠

2013 tarihli eski yönergede “Güvenlik Görevlisi” kapsamına “Bakanlıkta kadrolu olarak görev yapan Koruma Güvenlik Memurları, Nöbetçi Memurlar, Bekçi ve hizmet alımı ile görev yapan özel güvenlik görevlileri” dahil edilmişti. Bu tanım, her iki statüdeki çalışanın aynı yönergeye tabi kılındığını açıkça ortaya koymaktadır.

◆

Yedinci Bölüm

Görev Bitimi, Devir-Teslim ve Kılık Kıyafet Yükümlülükleri

Madde 10Görev Devri ve Silah Teslimi

Yönerge, güvenlik görevlisinin görev bitiminde uyması gereken prosedürü açıkça belirlemiştir:

aGörev bitiminde resmi üniformasını çıkarmak; silahını ve silah taşıma belgesini şube müdürlüğünce belirlenecek şekle uygun olarak zimmetle (Devir Teslim ve Rapor Defterine imza atılarak) teslim etmek

bNöbet Devir Teslim işlemleri; nöbet defteri tutulmak suretiyle gerçekleştirilir. Güvenlik Amirinin bilgisi ve onayı dışında nöbet değişikliği yapılamaz

cSilahla gelen ziyaretçilerin silahları; şarjör ziyaretçide kalmak üzere alınır, kilitli dolap veya kasada muhafaza edilir; ziyaretçiye silah emanet kartı verilir

Madde 11Kılık Kıyafet ve Görünüm Standartları

aKıyafet ve teçhizat yönetmelik esaslarına göre eksiksiz kuşanılmalıdır; üniforma, silah ve teçhizatsız göreve çıkılmamalıdır

bKılık kıyafet talimatlarına uygun, temiz ve ütülü giyim esastır; boyalı ayakkabı kullanılmalıdır

cSakalsız olmak ve saçı nizami ölçülerde taşımak zorunludur

dKıyafet ve teçhizatın başkalarının kullanımına izin verilmesi yasaktır

Sonuç ve Genel Değerlendirme

ASHB bünyesindeki koruma ve güvenlik personeli; salt fiziksel güvenlik sağlamakla sınırlı kalmayıp Bakanlık hizmet binalarının tüm yaşam döngüsünü —girişten çıkışa, otoparktan buluntu eşyaya, kamera sisteminden PDKS takibine kadar— kapsayan çok katmanlı bir görev yükü üstlenmektedir.

Bu görevlerin yerine getirilebilmesi için hem 5188 sayılı Özel Güvenlik Kanunu’nun hem de 657 sayılı DMK’nın gerekliliklerini karşılamak gerekmektedir. Kadrolu ve hizmet alımı statüsündeki personelin aynı yönergeye tabi olması, uygulamada bütünlüğü sağlamakta; ancak özlük hakları bakımından belirgin farklılıklar yaratmaktadır.

Yönergenin son güncellenmesi 29.05.2018 tarihinde yapılmış olup o tarihten itibaren 6698 sayılı KVKK uygulamalarının hayata geçirilmesi ve 5188 sayılı Kanun’da yapılan değişiklikler gibi gelişmeler, yönergenin güncelliğinin periyodik olarak gözden geçirilmesini zorunlu kılmaktadır.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı — Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı Mevzuatı Özeti | Belge Tarihleri: 08.02.2017 / 29.05.2018

koruma-ve-guevenlik-yoenergesi-30052018 İndir

koruma-ve-guvenlik-gorevlisi İndir

dhdb-yonergesi-08022017 İndir